Bram Vanhamme werkt al acht jaar in de Ziekenhuisschool stad Gent, vestiging UZ. Hij begon als stagiair op de afdeling kinderoncologie en is er nooit weggegaan. Bram: “Ik doe mijn job zo graag. Als mensen naar mijn werk vragen, krijg ik vaak te horen: ‘Ohhhh, zo’n trieste job!’. Terwijl het net een positieve job is. Je geeft kinderen het herkenbare terug van voor het ziek zijn, je bent een houvast voor hen. Artsen en psychologen zijn er voor hun ziekte, een leraar hoort bij hun leven van voor het ziekenhuis. Als je achteraf ziet dat ze mooi kunnen meegaan met de kinderen van de klas naar het volgende leerjaar, het nadien horen, via eender welke weg, dat het goed gaat, dat is het mooiste geschenk.

Flexibiliteit

Lesgeven in de ziekenhuisschool is een oefening in flexibiliteit en daar houd ik van: verschillende leeftijdsgroepen, lesniveaus, geen vaste planning en het persoonlijk contact met kinderen en hun ouders. Ik zou het niet kunnen, een heel schooljaar in het 1ste leerjaar staan.

Alle niveaus in één klas

Zonet gaf ik les aan een jongetje uit het 1ste leerjaar en zat er een meisje bij uit het 3de leerjaar. In mijn klas zitten dus de verschillende leeftijden en niveaus samen. Het is constant schipperen tussen de twee: eerst geef ik een oefenmoment aan het ene kind, ondertussen ga ik aan de slag met het andere voor een instructiemoment.

Niets ligt vast

Als je hier start, weet je niet hoe de rest van de week er zal uitzien. Op vrijdag krijg je de planning, opgesteld na stafoverleg. Maar op maandag kan de planning er weer totaal anders uitzien doordat een voorziene kuur bijvoorbeeld niet kan opgestart worden (wegens lage bloedwaarden) en het kind weer even naar huis mag en pas op donderdag terugkomt. Ook de locatie ligt niet vast. Meestal geef ik les in het klaslokaaltje, maar soms ook op de kamer (kinderen in isolatie na transplantatie bijvoorbeeld). We proberen kinderen zoveel mogelijk te stimuleren om van de kamer te komen of in groep les te volgen. Soms mag het gewoon niet. We moeten trouwens, net als het verplegend personeel, ons mondmasker en onze schort aandoen bij een kamerbezoek.

Mee met de leerstof

Bij de inschrijving laat ik de thuisschool meteen weten dat we verder gaan met het leer- en werkboek van de school. Op die manier houden we rekening met de schooleigen methodes en afspraken. We maken de afspraak dat ik word opgenomen in een weekmailing. Ouders zijn wel vaak de boodschapper van de leerkracht: de meester zat aan die bladzijde… De ouders op deze afdeling zijn enorm betrokken. Ze zijn ook altijd op de kamer. Op andere afdelingen (psychiatrie, pediatrie) liggen de kinderen al eens vaker alleen.

Ik informeer ouders trouwens altijd over alle onderwijsinitiatieven, van Bednet tot Tijdelijk Onderwijs aan Huis (TOAH). Alle aanvragen voor Bednet verlopen ook via mij; Ik geef ze door aan Maarten (Bednet-consulent regio Gent). Hij stuurt maandelijks een overzicht van alle projecten en hun status: is het geweigerd, niet ontvankelijk. Alles wordt opgevolgd. Zo proberen we te beperken dat er kinderen door de mazen van het net glippen. Mijn gevoel is wel dat onderwijs aan het zieke kind al breder bekend is. De rol en de impact van Bednet is heel groot gewest. Ze zijn klein gestart maar als je ziet wat een grote groep nu bereikt wordt met Bednet. Een groot percentage zijn kinderen die ook thuisonderwijs volgen. Daardoor wordt het aanbod Tijdelijk Onderwijs aan Huis en ziekenhuisschool toch al breder. Er zijn al veel scholen in contact gekomen met onderwijs voor zieke kinderen. Scholen reageren meestal heel snel en zijn blij met de ondersteuning.

Geen trieste bedoening

Ik werk op de afdeling kinderoncologie. Uiteraard is het een zware diagnose die de kinderen krijgen. Het is een lange weg die ze moeten gaan. Dat wens je niemand toe. Iedereen is al naar een arts geweest, maar heeft niet de onderzoeken en de puncties moeten doorstaan die zij krijgen. Maar daarna wordt er gelachen in de les en maak je grapjes, ook met de ouders. Mensen denken: ‘Die ouders zijn constant aan het huilen, dat is een trieste bedoening. Totaal niet. Het positieve is hier net heel aanwezig. Daar hangt zo’n taboe rond. Het is moeilijk om te zeggen dat het hier plezant is, maar iedereen probeert het om te buigen naar iets positiefs, voor het kind, voor zichzelf…

De meeste kinderen blijven hier minimum 6 maanden soms over meerdere schooljaren gespreid. Je bent zeer nauw betrokken als leerkracht. Van sommige ouders weet je heel veel want je maakt deel uit van hun leven. Je bent degene die geen witte schort draagt. Anders dan de psycholoog of de sociale dienst ben je degene aan wie je gewoon iets kan zeggen zonder dat er iets mee gebeurt. Bij andere ouders ben je gewoon de leerkracht, wat even goed is;

De orthopedagogen op de afdeling coördineren ook de themafeesten in het ziekenhuis. Net als op school valt er ook hier heel wat te vieren. In de crea-ateliers met de kinderen zorgen we voor de aankleding van Sinterklaas, Kerstmis, WK, Pasen,....We vieren samen nieuwjaar met de ouders. Ik sta in voor het onderwijsluik, maar het creatieve wordt vooral gestimuleerd door de orthopedagogen: er komt een muziektherapeut op de afdeling,er zijn tweewekelijks kookateliers. Talenten komen sterk tot uiting in het spelaanbod.Er zijn heel veel mooie momenten. Er wordt super veel gelachen, ook met de kinderen.

 We doen al twee jaar mee aan de Pyjamadag. De pyjama is hun realiteit, doordat ze vaak in pyjama in het ziekenhuis zitten.  Ik merk dat ze het spijtig vinden als de klas meedoet en zij hier zitten. Ze vinden het wel fijn als wij er ook aan deelnemen. Het raakt hen wel dat al die mensen iets doen voor hen. Het gevoel er nog altijd bij te horen. Ze horen en zien pyjamadag overal. Ik weet dat ze van de solidariteit genieten.

Het went nooit

Ouders die net slecht nieuws gekregen hebben, een prognose die er niet goed uitziet, het went nooit. Op het moment dat zoiets gaat wennen, is het tijd om iets anders te gaan doen. Sommige mensen zeggen: ‘Je moet dat kunnen loslaten als je vertrekt’. Nee, dat gaat niet. Ik zou er een slecht gevoel aan over houden als ik hier zou buiten stappen als ik weet dat ouders slecht nieuws gekregen hebben. Dan gewoon zeggen: “Het is half 4,  ik ga naar huis, dat doet mij niets’.

Ik kan de pijn en het verdriet een plaats geven, maar wennen doet het nooit. Gelukkig loopt het verhaal, voor het grootste deel van onze kinderen, positief af. Op mijn acht schooljaren is elke leerling die ik verloren heb er een teveel (ontroerd)..., maar ik heb er gelukkig nog niet veel verloren tegenover de velen bij wie ik een positief, sterk mooi verhaal gezien heb op het einde; Daar trek ik mij aan op. Dat compenseert die moeilijke;

Bij sommige kinderen was ik ook blij dat hun lijdensweg was afgelopen. Het was de enige oplossing voor hen op dat moment. Ik herinner mij een meisje dat tot op het einde naar de klas kwam. Ze ging er heel bewust mee om en zei ook:’misschien is het de laatste keer dat ik bij jou in de klas zit’. Ze wist dat iedereen alles had gedaan wat kon, ze had dat voor zichzelf aanvaard. Dan was ik blij dat ze het aanvaard had en moest ik het zelf ook aanvaarden. Hoe triest het ook blijft, je kan het op die manier voor jezelf afsluiten en ermee omgaan.

Goed team

We hebben een goed werkend multidisciplinair team. Naast de eigen collega’s zijn dit ook de mensen op de afdeling: de artsen, orthopedagogen, psychologen,... De begeleiding van een ziek kind vraagt teamwork. Zij brieven jou, je moet constant in overleg met hen gaan; Als er iets is kan je er met hen over praten. Dat is ook de sterkte van het team, en de samenwerking zit ook goed. Het is heel laagdrempelig om bij elkaar binnen te stappen. Je wordt er niet anders door bekeken.

Mooiste herinnering

Er zijn veel mooie momenten maar het is heerlijk als je nadien nog iets van de kinderen hoort. Of wanneer ik uitgenodigd word voor een feestje, zoals het ‘we hebben veel moeten missen’ feestje. Het kindje mocht 3 mensen vragen uit het ziekenhuis en ik was er ééntje van. Ergens moet je afstand houden maar soms is het moeilijk. Je krijgt een sterke band. Je hebt zo veel tegen elkaar gezegd, je hebt uren samengewerkt. Het is heerlijk om achteraf te horen, via eender welke weg, dat het goed gaat, dat de re-integratie vlot verlopen is. Sommige kinderen springen nog even binnen, anderen zeggen mij: “Mij zie je nooit meer”. Dat is even ok als iemand die wel naar boven komt. Het betekent evenveel voor mij...

Bron: https://bednet.be/verhaal/lesgeven-het-ziekenhuis

uz